درسنامه آموزشی مطالعات اجتماعی کلاس ششم
درس 16: لباس از تولید تا مصرف

تولید لباس در گذشته و حال
در گذشتهی نه چندان دور، بیشتر مردم برای تهیهی لباس به خیاّط مراجعه میکردند و خیاّط نیز اندازهی آنها را میگرفت و با پارچهای که مشتریها به او میدادند و به سلیقهی آنها، لباسی برایشان میدوخت. اگرچه امروزه نیز در هر شهری، خیاّطهایی هستند که به سفارش افراد لباس میدوزند و مزدی دریافت میکنند، بیشتر مردم، پوشاک مورد نیاز خود را بهصورت آماده از فروشگاههای مختلف میخرند.
با گذشت زمان و افزایش جمعیت، چون دیگر یک یا چند خیاّط نمیتوانستند نیازهای تعداد زیادی از مردم را برآورده کنند، کم کم کارگاههای تولید لباس بهوجود آمد. در این کارگاهها انواع لباس به تعداد زیاد تولید میشود.
به تولید یک کالا به یک شکل و به تعداد زیاد «تولید انبوه»، میگویند. امروزه کارگاههای تولید لباس، تولید انبوه دارند.
فعالیت 1 (صفحه 100 کتاب درسی)
فکر کنید و چند کالا یا محصول دیگر نام ببرید که در گذشته به تعداد کم و توسط یک نفر تولید میشد؛ اما امروزه بهصورت انبوه در کارگاهها و کارخانهها تولید میشود.
کفش، کیف، قالی قالیچه و پارچه.
تولید انبوه
یک کارگاه تولیدی برای دوختن لباس به پارچه نیاز دارد. پارچه از نخ درست میشود. نخ ممکن است طبیعی یا مصنوعی باشد. پس از تولید نخ در کارخانههای نخریسی، نخها به کارخانهی پارچهبافی (نسّاجی) فرستاده میشود.
در ایران، تعداد زیادی کارخانهی نسّاجی وجود دارد. بخش دیگری از پارچههای مورد نیاز از خارج از کشور وارد میشود.
فعالیت 2 (صفحه 102 کتاب درسی)
مغازهدارها، لباسها را با مبلغی بیشتر از آنچه از کارگاه تولیدی خریدهاند به مردم میفروشند؛ چرا؟
مغازهدارها چون از تولیدی به صورت عمده و تعداد زیاد خرید میکنند ارزان میخرند، امّا هزینهٔ تهیّه و توزیع (اجارهٔ مغازه، حقوق کارمندان و...) آن را به قیمت تولیدی اضافه کرده و به مردم میفروشند. پول اضافه، سود به دست آمدهٔ مغازهدار محسوب میشود.
فعالیت 3 (صفحه 102 کتاب درسی)
فعالیت کاربرگهی شمارهی 20 را انجام دهید.
پاسخ در لینک زیر
https://gama.ir/test/detail/4016
فعالیت 4 (صفحه 102 کتاب درسی)
به همراه معلّم و همکلاسیها از یک کارگاه تولید پوشاک بازدید کنید و گزارشی در این باره بنویسید.
پاسخ پیشنهادی: کارگاه یک سالن بزرگ و سرپوشیده است که در قسمتی از آن برشکاران مشغول برش پارچه هستند و در قسمتی دیگر که اغلب با دیوارهای کاذب جدا شدهاند، چندین خیّاط با چرخ نشستهاند و مشغول دوختن هستند و در قسمت انتهایی، کارگران مشغول وصل دکمه و زیپ و درزگیری هستند.
خرید لباس

لباسی که انتخاب میکنیم، باید با باورهای دینی و ارزشهای اجتماعی ما تناسب داشته باشد.
همانطور که ما در موقعیتهای مختلف مانند منزل، مدرسه، محل کار، ورزش و مراسم گوناگون، لباسهای مختلف میپوشیم، موقع حضور افراد نامحرم نیز باید لباس مناسب به تن داشته باشیم. لباس باید پوشش مناسب را برای زن یا مرد مسلمانفراهم کند. رعایت حجاب و عفاف، موجب وقار و متانت شخص میشود.
فعالیت 5 (صفحه 103 کتاب درسی)
با راهنمایی معلّم دربارهی موضوع حجاب و پوشش مناسب در کلاس گفتوگو کنید.
ما باید توجه کنیم به قوانین کشور و دین اسلام، حجاب خود را رعایت کنیم. رعایت حجاب و عفاف موجب وقار و متانت شخص میشود.
لباسی را که انتخاب میکنیم، باید کیفیت خوب و قیمت مناسب داشته باشد.
هنگام خرید باید لباسی را انتخاب کنیم که هم جنس آن خوب باشد و هم از نظر قیمت مناسب باشد؛ یعنی با بودجهی ما تناسب داشته باشد. همانطور که در سال چهارم خواندید بودجه یعنی درآمد و هزینه.
بنابراین باید ببینیم مقدار پولی که میتوانیم برای انجام یک کار یا خرید یک چیز بپردازیم چقدر است. هنگام خرید لباس باید هم پرس و جو و قیمتها را با هم مقایسه کنیم و هم ببینیم خانواده چقدر میتواند برای لباس مورد نظر ما پول بپردازد.
اکنون به نظر بچّهها دربارهی خرید لباس توجّه، و در کلاس گفتوگو کنید. نظر شما چیست؟
فعالیت 6 (صفحه 104 کتاب درسی)
در کلاس گفتوگو کنید. بعضی بچهها بدون در نظر گرفتن میزان درآمد خانواده، تقاضای لباسهای جدید یا گران قیمت میکنند. آیا به نظر شما این کار درست است؟ چگونه باید تصمیمگیری کرد؟
درست نیست. بچهها باید با خانواده همکاری کنند همه چیز را در نظر بگیرند. پدر و مادر با زحمت فراوان کار میکنند و درست نیست زحمات آنان را نادیده بگیریم. باید به تعالیم دینی و دوری از اسراف و نیز بودجهٔ خانواده توجّه کرد.
فعالیت 7 (صفحه 104 کتاب درسی)
اگر هر یک از کارهای زیر را تاکنون انجام دادهاید در کلاس تعریف کنید.
- پسانداز برای خرید لباس: پاسخ پیشنهادی: بله از شلواری خیلی خوشم آمده بود. تمام سعی خود را کردم و پول توجیبیهایم را جمع کردم و بعد از 4 ماه آن را خریدم - از فروردین سال گذشته تا امسال پولهایم را پسانداز کردم و لباس عیدم را خودم خریدم.
- همکاری در شستوشوی لباسهایتان: پاسخ پیشنهادی: بله اغلب لباس فرم مدرسهام را خودم میشویم.
- استفاده از لباسهای قدیمی و نخریدن لباس جدید: پاسخ پیشنهادی: بله به نظر من لباسها تا وقتی که سالم هستند، باید از آنها استفاده کرد، حتی اگر قدیمی باشند. مثلاً من در مهمانی تولد دوستم همان لباسی را پوشیدم که یک سال پیش در مهمانی دیگری پوشیده بودم.
- خرید لباس از فروشگاههای اینترنتی: پاسخ پیشنهادی: بله، یکبار همراه پدر و مادرم از یک فروشگاه اینترنتی لباس خریدم. قبل از خرید، اندازه و جنس لباس را با دقت بررسی کردیم و نظرات خریداران را خواندیم. بعد از پرداخت اینترنتی، لباس چند روز بعد به دستمان رسید و اندازهاش کاملاً مناسب بود.
فعالیت 8 (صفحه 84 کتاب درسی)
فرض کنید مبلغی را پسانداز کردهاید تا با آن پوشاک بخرید؛ با این پول چه میخرید و در موقع خرید به چه نکاتی توجه میکنید؟ پاسخ را هفتهی آینده به کلاس بیاورید.
پوشاک مورد نیازم را میخرم که ترجیحاً تولید کشور عزیزمان و با کیفیت بالا و قیمت مناسب باشد؛ همچنین با آداب و رسوم ملّی و مذهبی ما همخوانی داشته باشد.

